تحريم ، ابزار تامين منافع آمريكا و اسرائيل

چاپ مطلب

26 خرداد ماه 1389 "سيد محمود رضا سجادي"، سفيرجمهوري اسلامي ايران در فدراسيون روسيه طي گفتگو با خبر نگار خبرگزاري "نفت روسيه" به سئوالات وي در خصوص مسائل مختلف سياسي و اقتصادي پاسخ گفت مشروح اين گفتگو به شرح ذيل است ؛ سوال:جناب آقاي سجادي، خواهشمند است در حال حاضر خصوصيات اصلي ديپلماسي اقتصادي ايران را توضيح دهيد. روابط ايران و روسيه چه نقشي را در آن ايفاء مي كنند. پاسخ: بسم الله الرحمن الرحيم. قبل از هر چيز خيلي خوشحالم از اينكه با نشريه شما اين مصاحبه را انجام مي دهم. در ديپلماسي اقتصادي نقش انرژي بسيار مهم و حساس است. راهبرد اصلي ديپلماسي اقتصادي ايران در راستاي فرآوري و توليد محصولات نفت و گاز، و توسعه صادرات كالاها و خدمات غيرنفتي و غيرگازي است. ايران و روسيه هر دو صادر كننده اين مواد ند ، اما زمينه هاي بسيار ديگري نيز وجود دارند كه ما مي توانيم براي يكديگر مفيد باشيم. هر يك از دو طرف مزيت هاي خود را در همكاري داشته و خصوصا در چارچوب اين مزيت ها مي توانيم با يكديگر همكاري كنيم. از طرفي تجربه روسيه در زمينه صنايع نفت، گاز و توليد محصولات پتروشيمي براي ما بسيار مهم است و ايران نيز تجربه با ارزشي در زمينه هاي ديگري از جمله كشاورزي و بيوتكنولوژي دارد. بهمين خاطر من فكر مي كنم كه با استفاده از تجربه در اين زمينه ها، مي توانيم با يكديگر همكاري سودمندي را برقرار كنيم. من فكر مي كنم كه ما بايستي در مسائلي كه مي تواند در چارچوب همكاري ايران و روسيه حل گردند، كمتر به كشورهاي ثالث مراجعه كنيم. سوال: در حال حاضر فاكتور نفت و گاز براي اقتصاد ايران تا چه حد مهم مي باشد؟ آيا كشور شما تلاش دارد تا همانند بسياري از كشورهاي استخراج كننده نفت از وابستگي به فاكتور نفت و گاز در اقتصاد دوري كند؟ پاسخ: متاسفانه ايران و روسيه فعلاً وابستگي جدي به نفت و گاز، براي تامين بودجه كشور دارند. بهمين خاطر وقتي كه در قيمت نفت تغييراتي رخ مي دهند، اين امر تاثير مستقيمي بر اقتصاد دوكشور مي گذارد، اما در برنامه پنج ساله و چشم انداز دراز مدت 20 ساله ايران ، كاهش وابستگي به صادرات نفت و گاز در نظر گرفته شده است. نمونه بارز آن، ايجاد "منطقه آزاد انرژي" در "عسلويه" در جنوب ايران است. هدف اصلي از ايجاد يك چنين منطقه اي تبديل گاز استخراجي به محصولات فرآوري شده است. موقع را مغتنم شمرده و از سرمايه گذاران روسي دعوت مي كنم تا از نزديك با ظرفيت هاي اين منطقه آشنا شوند، زيرا اين منطقه از ذخاير عظيم كاز برخوردار است و مي تواند پايگاه پتروشيمي در سطح جهاني گردد. خصوصا گاز ايران از نظر كيفيت نيز بسيارمطلوب است. سوال: امروز فاكتور نفت و گاز در روابط ايران و روسيه چه نقشي را ايفاء مي كند؟ آيا مي توان در مورد نتايج، مشكلات و چشم اندازهاي روابط دو كشور در اين زمينه صحبت كرد؟ پاسخ: در حال حاضر في ما بين دوكشور همكاري زيادي در زمينه نفت و گاز وجود ندارد، اما بايستي خاطر نشان كرد كه ايران و روسيه به ضرورت همكاري در اين زمينه اعتراف دارند. در طول شش ماه گذشته، ما در هر دو كشور هيأت هايي تبادل كرديم تا "نقشه راه" همكاري را مشخص و ظرفيت هاي موجود را محاسبه كنيم. حدودا يكماه آينده وزير نفت ايران در پاسخ به سفر چند ماه گذشته آقاي "اشماتكو" وزير انرژي روسيه به مسكو سفر خواهد نمود. البته من فكر مي كنم برخي فاكتورهاي مانع توسعه همكاري در اين زمينه مي شوند. فاكتور اول اكثر پروژه هاي نفت و گاز ايران يا بر مبناي تامين مالي سرمايه گذاري يا موافقتنامه هاي تقسيم محصول مي باشند. اين موضوع مورد توجه طرف روسي نيست. طرف روس ترجيح مي دهد تا بعنوان صادر كننده ويا پيمانكار حضور داشته باشد تا انتقال مالي و سرمايه گذاري انجام ندهد. ما براي حل اين مسئله به طرف روسي پيشنهاد كرديم تا بانك مشترك انرژي ايران و روسيه براي استقرار نقدينگي دوكشوردر آن با حجم چند ميليارد يورو تاسيس گردد. اين مسئله، در دستور كار سفر آتي وزير انرژي ما خواهد بود. فاكتور دوم. طبق قانون اساسي ايران، پروژه هاي نفت و گاز ايران بر مبناي مناقصه براي اجراء واگذار مي گردند و شركتهاي روسي بخاطر بوروكراسي بيش از حد غالباً اين مناقصه ها را برنده نمي شوند . بهمين خاطر آنها ترجيح مي دهند تا مشاركت در پروژه هاي ايران را در نتيجه مذاكرات دوجانبه دريافت كنند و نه از طريق مناقصه. اما ايران فقط در صورتي مي تواند با اين شكل از همكاري موافقت كند كه روسيه شرايط استثنائي را به ما پيشنهاد كند. فاكتور سوم. متاسفانه بيش از حد سياست در تجارت دخالت و تاثير بسيار منفي دارد. اين نكته قابل فهم است كه سود سياسي نقش بزرگي را ايفاء مي كنند. ضمنا شركتهاي روسي بيشتر به سود خود فكر مي كنند تا منافع طرف ديگر. فاكتور چهارم. تفاوت در سيستمهاي صادرات شركتهاي ايراني و روسي نيز تاثير مي گذارد. شركتهاي ايراني عادت كرده اند تا با شركتهاي غربي كار كنند و بهمين دليل كار با شركتهاي روسي در ايران جايگاهي پيدا نكرده است . عدم آشنائي با زبان نيز تاثير مي گذارد. بهمين خاطر برخي اوقات حل مسائل بسيار طول مي كشد. البته اينها فاكتورهاي مانع كار هستند، ولي فاكتورهاي اميدوار كننده نيز وجود دارند.كه قبل از هر چيز، اهميت اراده سياسي مديران دو كشوردر جهت برقراري همكاري در زمينه انرژي است. سوال: در اين رابطه آيا مي توان همكاري ايران با روسيه و چين را مقايسه كرد؟ پاسخ: فقط يك واقعيت وجود دارد. گردش كالاي ايران و چين فقط در چهار سال گذشته از 4 ميليارد به 30 ميليارد دلار افزايش يافته است. سوال: الان مسئله بسيار داغ موضوع تحريم هاي غرب عليه ايران است. تاثير واقعي تحريم ها بر اقتصاد ايران چيست؟ پاسخ: در مورد تحريم ها بايستي به اين مسئله توجه نمود كه اولاً، تحريم ها مشكل امروز نيستند. تحريم ها بلافاصله پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران از سوي آمريكائي ها اِعمال شده است . ايران در مقابل اين تحريم ها همواره ايستاده واين موضوع براي مردم ما مضحك وبه يك امر عادي تبديل شده است. بسياري از كشورها اعتراف مي كنند كه اين تحريم ها فقط ابزاري در دست آمريكا و اسرائيل براي تامين منافع آنها است. بسياري از كشورها و حتي شركتهاي آمريكائي خواهان اين تحريم ها نيستند و بهمين خاطر با نام هاي ديگر يا از طريق شركتهاي واسطه كشورهاي ديگر، در ايران كار مي كنند. شما مي دانيد كه برخي اوقات در مورد "نفرين نفتي" صحبت مي كنند. اين در ايران وجود دارد. ايران قبلاً در سايه صادرات عظيم نفت و گاز توجه كمتري به ديگر بخش هاي اقتصاد داشت . تحريم ها ما را مجبور نمود تا در مورد توسعه ديگر بخش هاي اقتصادي ، علاوه بر استخراج نفت و گاز - نيز فكر كنيم. اين امر ما را تشويق مي كند تا كالاهاي مورد نيازمان را توليد كنيم. ما در حال حاضر پروژه هاي صنعتي را نه تنها در ايران، بلكه در كشورهاي ديگر نيز اجراء مي كنيم. در مورد برنامه هسته اي. حوادث اخير نشان داد كه كشورهاي غربي رفتار خيرخواهانه اي نسبت به ايران ندارند و رفتارشان با درخواستهائي كه از ما داشتند، كاملا مغايرت دارد. آنها مي گويند كه نگران غني سازي اورانيوم در كشور ما هستند.روسيه قبلاً به ما پيشنهاد مي كرد تا 1200 كيلوگرم اورانيوم غني سازي شده سه و نيم درصدي را به روسيه براي تبادل با 120 كيلوگرم سوخت بيست درصدي براي راكتور تحقيقاتي هسته اي تهران ارسال كنيم و موضوع خل وفصل خواهد شد. اين فرمول خوبي بود، اما در روش اجراي آن برخي نواقص وجود داشت. نقص اصلي در اين است كه ما بايستي سوخت 20 درصد غني سازي شده را از فرانسه تحويل بگيريم ولي ما به فرانسه باور نداشتيم ، زيرا اين كشور قبلاً توافقاتي كه با كشور ما داشت را نقض نموده است. اين مطلب كه ايران در 17 ماه مي با پيشنهاد برزيل و تركيه موافقت كرد فقط به معناي آن است شرايط جديد آن نقصي كه در فرمول قبلي وجود داشت را رفع نموده وتضمين حاصل گرديده است . همانطوري كه رئيس جمهور برزيل خاطر نشان كرد، اين همان فرمولي است كه قبلاً گروه كشورهاي پنج بعلاوه يك (پنج كشور دايم شوراي امنيت سازمان ملل متحد بعلاوه آلمان. نشريه اويل رو. كوم.) پيشنهاد مي كردند. شما مطلعيد كه در رسانه هاي گروهي مي گويند 30 سال پيش آمريكا فناوري ساخت بمب اتمي را به اسرائيل داده است . اسرائيل بعنوان يك كشور فاشيستي و نژاد پرست عضو پيمان عدم اشاعه سلاحهاي هسته اي نيست. ايران عضو اين پيمان بوده و در تاسيسات ايران نظارت دائم آژانس بين المللي انرژي اتمي برقرار است و سياست هسته اي ايران شفاف است. اما در عين حال و ًدر كمال تعجب كشور ما متهم مي شود. البته موضع ما شفاف است. ما اجازه بازي و اعمال استانداردهاي دوگانه را نمي دهيم. سوال: در اين روزها 90 سالگي برقراري روابط ديپلوماتيك ايران و روسيه (شوروي ) برگزار مي گردد. شما آينده روابط دو كشور و از همه مهمتر روابط دو ملت را چگونه مي بينيد؟ پاسخ: گذشته از آنكه ما در حال حاضر ايام چندان خوبي را در روابط خودمان پشت سر نمي گذرانيم، ولي چشم انداز روابط دو كشور اميدوار كننده مي باشد. اولاً، ما منافع مشترك و تهديدهاي مشترك داريم. ما همسايه هستيم و مشتركات زيادي در زمينه فرهنگي داريم. ثانياً، بسياري از كشورهائي كه خود را بعنوان دوستان روسيه نشان مي دهند، نمي توانند مدت زيادي خود را با اين دروع پوشش دهند، زيرا منافع آنها در تقويت روسيه نيست، بلكه در تضعيف آن است. آنها در اين مسئله سعي و تلاش مي كنند تا روسيه در اوستياي جنوبي و آبخازيا با مشگل مواجه شود و در اين ميان چهره واقعي خود را نيز نشان مي دهند. امروز اهداف آمريكا و اسرائيل - سلطه بر ديگران است كه ايراني ها و روس ها نيز از آين موضوع خوششان نمي آيد.